Polska należy do czołowych krajów Europy Środkowej pod względem zainstalowanej mocy lądowych elektrowni wiatrowych. Sektor rozwijał się dynamicznie do 2016 r., kiedy weszła w życie ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (tzw. ustawa 10H). Od 2023 r., po nowelizacji przepisów, inwestycje w nowe turbiny na lądzie są ponownie możliwe przy zachowaniu określonych odległości od zabudowań.
Rozmieszczenie geograficzne
Największa koncentracja farm wiatrowych w Polsce znajduje się w:
- województwie zachodniopomorskim — m.in. okolice Koszalina, Słupska i Szczecina; korzystne warunki wietrzne zbliżone do wybrzeża Bałtyku,
- województwie wielkopolskim — liczne farmy na Nizinie Wielkopolskiej,
- województwie łódzkim i kujawsko-pomorskim — rozległe obszary bez zwartej zabudowy i zadrzewień.
W centralnej i południowej Polsce gęstość instalacji jest istotnie niższa ze względu na gorsze warunki wietrzne i większy udział terenów leśnych i zurbanizowanych.
Według danych Urzędu Regulacji Energetyki łączna zainstalowana moc lądowych elektrowni wiatrowych w Polsce przekroczyła 9 GW. Dane aktualizowane kwartalnie na stronie ure.gov.pl.
Wymagania środowiskowe i planistyczne
Budowa nowej elektrowni wiatrowej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kluczowe wymagania obejmują:
- Minimalną odległość od zabudowań mieszkalnych — po nowelizacji ustawy 10H z 2023 r. minimalna odległość wynosi 700 m lub mniej, jeśli tak stanowi miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
- Badania akustyczne — turbiny nie mogą przekraczać dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska.
- Ocenę wpływu na awifaunę i chiropterofaunę (ptaki i nietoperze).
- Zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub uzyskanie warunków zabudowy.
Morska energetyka wiatrowa
Polska dysponuje rozległymi obszarami Morza Bałtyckiego o korzystnych parametrach wietrznych. Ustawa z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz. U. poz. 2366) ustanowiła ramy prawne dla rozwoju offshore wind.
Do 2040 r. planuje się uruchomienie morskich farm wiatrowych o łącznej mocy do 18 GW na polskim obszarze Bałtyku. Zdjęcia turbin morskich dostępne są publicznie w zasobach Wikimedia Commons:
Pierwsze projekty offshore w Polsce
Decyzje lokalizacyjne dla polskich morskich farm wiatrowych wydawane są przez Urząd Morski w Gdyni. Część inwestorów uzyskała już pozwolenia na wznoszenie sztucznych wysp na potrzeby platform wiatrowych. Szczegółowe informacje o postępowaniach administracyjnych dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej właściwych urzędów morskich.
Parametry technicze nowoczesnych turbin
Turbiny instalowane w Polsce w ostatnich latach charakteryzują się:
- mocą jednostkową od 3 do 6 MW (lądowe) i od 8 do 15 MW (morskie),
- wysokością wieży od 100 do 165 m,
- średnicą wirnika od 120 do 200 m,
- współczynnikiem wykorzystania mocy (capacity factor) na poziomie 25–35% dla instalacji lądowych.
Dane dotyczące zainstalowanej mocy i liczby turbin aktualizowane są przez URE. Przytoczone wartości mają charakter orientacyjny i mogą ulegać zmianie wraz z oddawaniem nowych instalacji do eksploatacji.